Στον συγγραφέα Αμπντουλραζάκ Γκούρνα (Abdulrazak Gurnah) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2021

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα - Νόμπελ Λογοτεχνίας 2021

O Αμπντουλραζάκ Γκούρνα (Abdulrazak Gurnah) από τη Ζανζιβάρη απέσπασε το φετινό (2021) βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για «την ασυμβίβαστη και συμπονετική διείσδυση των επιπτώσεων της αποικιοκρατίας και της μοίρας των προσφύγων μεταξύ πολιτισμών και ηπείρων», όπως ανακοίνωσε η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών στη Στοκχόλμη.

Ο Αμπντουλραζάκ Γκούρνα γεννήθηκε το 1948 και μεγάλωσε στο νησί της Ζανζιβάρης, αλλά έφτασε στην Αγγλία ως πρόσφυγας στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Μέχρι την πρόσφατη συνταξιοδότησή του, ήταν Καθηγητής Αγγλικής και Μεταποικιακής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Κεντ στο Καντέρμπερι, όπου πήρε το διδακτορικό του το 1982.

Ο 73χρονος συγγραφέας έχει δημοσιεύσει δέκα μυθιστορήματα και μια σειρά διηγημάτων. Το θέμα των βιωμάτων του πρόσφυγα διατρέχει όλο το έργο του.

Άρχισε να γράφει ως 21χρονος εξόριστος και παρόλο που τα σουαχίλι ήταν η πρώτη του γλώσσα, τα αγγλικά έγιναν το λογοτεχνικό του εργαλείο.

Το έργο του απομακρύνεται «από τις στερεοτυπικές περιγραφές και ανοίγει το βλέμμα μας σε μια πολυπολιτισμική Ανατολική Αφρική που δεν είναι πολύ γνωστή σε διάφορα μέρη του κόσμου», αναφέρει στην ανακοίνωσή της η επιτροπή Νόμπελ.

Οι πρώτες δηλώσεις του Γκούρνα

«Νομίζω ότι είναι απλώς φανταστικό και υπέροχο», δήλωσε ο Γκούρνα στο Reuters απαντώντας σε ερώτηση για το πώς αισθάνεται που κέρδισε το βραβείο. «Είμαι ευγνώμων στη Σουηδική Ακαδημία που πρότεινε εμένα και το έργο μου».

«Είναι απλώς υπέροχο -είναι ένα μεγάλο βραβείο και έχει δοθεί σε τόσους σπουδαίους συγγραφείς-, δεν το έχω συνειδητοποιήσει ακόμη», είπε. «Ήταν τέτοια απόλυτη έκπληξη που έπρεπε πραγματικά να περιμένω μέχρι που άκουσα να ανακοινώνεται πριν μπορέσω να το πιστέψω.»

Σε συνέντευξή του στο Ίδρυμα Νόμπελ, ο Γκούρνα κάλεσε επίσης την Ευρώπη να δει τους πρόσφυγες από την Αφρική ως πλούτο, υπογραμμίζοντας ότι δεν έρχονται «με άδεια χέρια».

«Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους που έρχονται, έρχονται από ανάγκη, και επίσης ειλικρινά γιατί έχουν κάτι να δώσουν. Δεν έρχονται με άδεια χέρια», είπε ο Νομπελίστας συγγραφέας, καλώντας σε μια αλλαγή βλέμματος απέναντι σε «ταλαντούχους και γεμάτους ενέργεια ανθρώπους».

Όπως κάθε χρόνο οι γραπτές προτάσεις για το Νόμπελ Λογοτεχνίας φτάνουν στην επιτροπή Νόμπελ έως τις 31 Ιανουαρίου. Συνήθως υπάρχουν περίπου 350 προτάσεις κάθε χρόνο. Κατά τη διάρκεια της άνοιξης οι προτάσεις εξετάζονται από την Επιτροπή Νόμπελ και τον Απρίλιο παρουσιάζει για έγκριση από την Ακαδημία έναν προκαταρκτικό κατάλογο υποψηφίων, που περιέχει περίπου 20 ονόματα. Πριν από το καλοκαιρινό διάλειμμα της Ακαδημίας, η λίστα συνήθως μειώνεται περαιτέρω σε περίπου πέντε ονόματα. Τον Οκτώβριο η Ακαδημία κάνει την επιλογή της.

Για να είναι έγκυρη η εκλογή, ένας υποψήφιος πρέπει να συγκεντρώσει περισσότερες από τις μισές ψήφους. Ο τιμώμενος συγγραφέας λαμβάνει κανονικά το βραβείο (10 εκατομμύρια SEK το 2020) από τα χέρια βασιλιά Καρόλου ΙΣΤ Γουσταύου, στο Μέγαρο Μουσικής της Στοκχόλμης στις 10 Δεκεμβρίου – Ημέρα του Νόμπελ.

Μέχρι την ανακοίνωση του βραβείου πάντως κανένα έργο του Γκούρνα δεν είχε μεταφραστεί  στα ελληνικά.